Nieuws

Stilzwijgende zuivere aanvaarding nalatenschap

Stilzwijgende zuivere aanvaarding nalatenschap door maaltijd op de sterfdag?

Erfgenamen hebben drie keuzes bij de aanvaarding van de nalatenschap. Zij kunnen de nalatenschap verwerpen, in welk geval zij geen recht hebben op de bezittingen maar ook niet aangesproken kunnen worden op de schulden. De erfgenaam kan de erfenis beneficiair aanvaarden. Dit houdt in dat de erfgenaam niet met zijn eigen vermogen aansprakelijk is in het geval de schulden van de nalatenschap niet uit de nalatenschap kunnen worden voldaan. Tot slot kunnen de erfgenamen de erfenis zuiver aanvaarden, in welk geval zij met hun privévermogen staan voor de voldoening van de schulden van de nalatenschap.

De keuze voor de aanvaarding of verwerping dient te worden gemaakt door middel van het afleggen van een verklaring ter griffie van de rechtbank. Maar de zuivere aanvaarding kan ook stilzwijgend geschieden. De stilzwijgende zuivere aanvaarding vindt namelijk ook plaats wanneer een erfgenaam zich ondubbelzinnig en zonder voorbehoud gedraagt als erfgenaam en als heer en meester beschikt over de goederen van de nalatenschap. Dit geldt overigens niet voor daden van beheer. Beheersdaden zijn handelingen die zien op het onderhoud van een goed, of handelingen die niet kunnen worden uitgesteld. Van als heer en meester beschikken is bijvoorbeeld sprake als er goederen van de erflater worden weggegooid. Of als de erfgenaam een bijvoorbeeld porseleinen beeldje mee neemt omdat hij daar herinneringen aan heeft. In dat soort gevallen wordt, zonder dat de erfgenaam die bedoeling heeft gehad, aangenomen dat sprake is van een zuivere aanvaarding met alle gevolgen van dien. En de gevolgen kunnen groot zijn. Als er meer schulden dan baten in de nalatenschap zitten kunnen schuldeisers zich verhalen op het privévermogen van de erfgenaam.

Op 22 mei 2015 heeft de Hoge Raad zijn oordeel gegeven over een zaak waarbij twee erfgenamen door een schuldeiser werden aangesproken voor een schuld van de nalatenschap omdat zij op de dag van het overlijden met hun partners een maaltijd hadden genuttigd in een restaurant en de rekening hadden betaald met de pinpas van de erflater. De erfgenamen stellen zich op het standpunt dat slechts sprake is van een beheershandeling en er dus geen sprake is van een zuivere aanvaarding.

Het Gerechtshof Den Haag oordeelde in hoger beroep dat het gezamenlijk eten bij gelegenheid van de voorbereiding van de uitvaart niet kan worden aangemerkt als daad van beheer.

“Niet valt in te zien dat het gezamenlijk eten met hun partners kan worden aangemerkt als een beheershandeling ten behoeve van de nalatenschap. Hoe gering het bedrag ook in hun ogen is, zij hebben gelden van de nalatenschap echter wel verbruikt ten eigen behoeve en er aldus als heer en meester over beschikt.”

Het Hof oordeelt dat de erfgenamen de erfenis hiermee zuiver hebben aanvaard.

De Hoge Raad oordeelt anders. De Hoge Raad stelt zich op het standpunt dat geen sprake is van een zuivere aanvaarding.

“3.5 (…) Tot de handelingen die erop zijn gericht de erflater een passende uitvaart te bezorgen, kan een overleg op de sterfdag als hier aan de orde worden gerekend. Het maken van redelijke kosten daarvoor ten laste van de nalatenschap kan dan niet worden aangemerkt als een daad van aanvaarding. De kosten van een maaltijd als de onderhavige kunnen onder omstandigheden tot zodanige kosten worden gerekend. De hiervoor in 3.3 onder (ii)-(iv) genoemde omstandigheden – van de juistheid waarvan in cassatie moet worden uitgegaan – rechtvaardigen zonder meer dat die kosten van de onderhavige eenvoudige maaltijd worden gerekend tot de kosten voor de uitvaart. In het licht van die omstandigheden is het oordeel van het hof dan ook onjuist.”

In dit geval werd op basis van de omstandigheden geoordeeld dat er geen sprake was van een zuivere aanvaarding. Zo hadden de erfgenamen een nacht bij erflaatster gewaakt, de volgende dag het nodige gedaan om de begrafenis voor te bereiden, waren zij niet in hun woonplaats en waren en geen voedingsmiddelen in het huis van erflaatster. Juridisch, maar ook gevoelsmatig was het in deze kwestie juist dat geen zuivere aanvaarding werd aangenomen. Maar in de meeste gevallen moet u er op bedacht zijn dat het gebruik van de bankpas zal worden aangemerkt als het beschikken als heer en meester over de goederen van de nalatenschap.

Heeft u vragen over erfrecht neem dan contact op met een van onze in erfrecht gespecialiseerde advocaten

Tags: , ,

Reageer op dit bericht